Alcohol in het verkeer

Het besturen van een auto onder invloed kan levenslange schade veroorzaken. We hebben de statistieken en cijfers verzameld over risico’s en gevaren bij rijden onder invloed.

04.01.2019

Alcohol in het verkeer

Het feestje is doorgegaan tot in de vroege morgen en het zal nog een half uur duren voordat de bus komt. Veel automobilisten zullen op zulke momenten denken aan de comfortabele auto. “Ik kan nog steeds autorijden!”, wordt vaak gezegd, omdat de eigen grenzen bij het rijden onder invloed van drugs of alcohol snel worden onderschat. Automobilisten die kiezen voor dronken rijden riskeren niet alleen een zware straf en het intrekken van het rijbewijs, maar ook het eigen en het leven van anderen.

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat het aantal verkeersdoden vanaf de jaren 50 snel steeg. Niet geheel onlogisch door de sterke groei van auto’s op de weg. In de jaren 70 kwam het dieptepunt. Ruim 3200 doden. De veiligheid werd hersteld en het aantal verkeersdoden ging drastisch omlaag. In 2017 waren er in totaal nog maar 613 verkeersdoden. Naar schatting is bij 10% tot 20% van de gevallen alcohol de aanleiding van het ongeluk. Dat zijn tussen de 60 en 125 mensen. Waarom het beter is om je auto te laten staan na een nacht goed drinken leggen wij uit in het artikel „Alcohol in het verkeer“.

Let op: Het kost de lever ongeveer 1 tot 1,5 uur om een standaardglas alcohol af te breken. Drink jij ‘s avonds veel? Dan kan het zijn dat je in de ochtend nog steeds onder invloed bent.

1. Statistieken en cijfers over alcohol gebruik in het verkeer

De SWOV onderzoekt de verkeersveiligheid in Nederland. Uit het laatste onderzoek in 2017 kwam naar voren dat in de weekendnachten maar liefst 1,4% onder invloed van alcohol rijdt. Bij deze mensen is een bloedalcoholgehalte (BAG) vastgesteld van 0,5‰ of meer. Goed nieuws: Het alcoholgebruik onder automobilisten is tussen 2002 en 2017 gedaald. In 2002 reed er gemiddeld 4,1% met alcohol achter het stuur.

Dronkaards worden minder geremd door de alcohol en zijn bereid meer risico’s te nemen, het zelfvertrouwen wordt groter, maar tegelijkertijd neemt het motorisch vermogen en het zicht af. Alcohol verandert de perceptie zelfs in kleine hoeveelheden. Onbetrouwbaar wordt:

  • Afstand inschatten: Afstanden inschatten op voorgangers en dichterbij komende voertuigen wordt moeilijker na 0,5‰.
  • Snelheid inschatten: Het inschatten van een snelheid en het blijven rijden op dezelfde snelheid wordt ook beïnvloed na een alcoholpromillage van 0,5‰.
  • Reactiesnelheid: Al vanaf een alcoholpromillage van 0,3‰ vermindert de reactiesnelheid dusdanig.
  • Voertuigcontrole: Normaliter wordt de controle over het voertuig minder na een alcoholpromillage van 0,5‰. Bij moeilijke situaties is het al merkbaar bij 0,2‰.
  • Aandacht: De alertheid van de automobilist vermindert bij 0,3‰. De automobilist reageert later en zelfs bij knipperen blijven ogen langer dicht.

Daarnaast is er een gevoeligheid voor verblinding, omdat de pupil te langzaam reageert wanneer er licht in valt en je hersenen verwerken informatie een stuk minder snel. Daarom wordt bij gevaar vaak te laat gereageerd. Zogenaamd tunnelzicht is ook een gevolg van teveel alcohol drinken. Je eigen gezichtsveld is versmald en situaties die zich langs de weg voordoen worden vaak niet opgemerkt.

Reageren op een gevaarlijke situatie wordt moeilijker. Zoals remmen: Vaak gaat dit schokkerig en wordt er hard aan het stuur getrokken. Controle houden over het voertuig onder invloed wordt met al de gevolgen van alcoholgebruik een stuk lastiger en ontzettend gevaarlijk.

2. Alcoholpromillage in Nederland - Wat mag en wat mag niet

Alcohol en verkeer gaan niet samen, dat is bekend. Maar wat mag jij wel en niet met betrekking tot de wetgeving en alcoholgebruik? Een beginnend bestuurder (iemand met het rijbewijs korter dan 5 jaar) heeft een promillage limiet van 0,2‰. Dat limiet bereik je al als je één glas alcohol op hebt. Een ervaren rijder mag 0,5‰ in zijn bloed hebben.

Wettelijke limieten alcoholpromillage in Nederland

  • Automobilist: 0,5‰
  • Fietser: 0,5‰
  • Vrachtwagenchauffeur: 0,5‰
  • Brom- en snorfiets: 0,2‰
  • Beginnend bestuurder: 0,2‰

Boetes en rijontzegging, wat kun je verwachten als je rijdt onder invloed?

In Nederland kun je een fikse boete verwachten en/of rijontzegging (OBM) als je onder invloed rijdt. Maar boven bepaalde promillages maak je zelfs kans op een taakstraf of een gevangenisstraf. Komt er ook nog een ongeluk bij? Dan gelden er weer zwaardere straffen.

Boetes voor rijden onder invloed (automobilist)

Promille: 0,22/0,54 - 0,8‰ (88/220- 350µg/l)

  • Beginnend bestuurder: €300,-
  • Ervaren automobilisten: €325,-

Promille: 0,81 - 1‰ (355 - 435 µg/l)

  • Beginnend bestuurder: €350,- + 2 maanden OBM onvoorwaardelijk
  • Ervaren automobilisten: €425,-

Promille: 1,01 - 1,15‰ (440 - 500 µg/l)

  • Beginnend bestuurder: €450,- + 2 maanden OBM onvoorwaardelijk
  • Ervaren automobilisten: €550,-

Promille: 1,16 - 1,3‰ (505 - 570 µg/l)

  • Beginnend bestuurder: €550,- + 4 maanden OBM onvoorwaardelijk
  • Ervaren automobilisten: €650,-

Naast deze straffen kan er ook een verplichte cursus worden opgelegd. Zo’n cursus moet gedaan worden bij het CBR.

Veroordeeld voor de tweede keer met alcohol achter het stuur? Oei!

Dat rijden onder invloed gevaarlijk is, dat weten we. Dat we het niet moeten doen en zeker geen tweede keer, dat is voor sommige automobilisten nog niet duidelijk. Als je voor de tweede keer veroordeeld wordt vanwege alcoholgebruik in de auto dan geldt de ‘Recidiveregeling alcohol en drugs’.

Na eerste overtreding met alcohol achter het stuur krijg je een strafpunt op je rijbewijs. Bij de tweede keer wordt je rijbewijs ingenomen. De tweede overtreding moet plaatsvinden binnen een periode van 5 jaar en het alcoholpercentage moet hoger zijn dan 570 µg/l of 1,3‰. Als het promillage lager is dan wordt de overtreding gezien als een ‘nieuw eerste strafpunt’. De 5 jaren beginnen nu weer opnieuw.

Alcohollimiet in Europa

Nu weet je hoeveel je mag drinken als je in de auto stapt. Het beste is natuurlijk om helemaal niks te drinken. Ook niet geheel onbelangrijk is kennis over de Europese alcohol limieten. In Nederland gepakt worden met teveel alcohol achter het stuur is al heel vervelend, maar in het buitenland kunnen straffen en risico’s nog vele malen zwaarder zijn. Hou dus rekening met het alcohollimiet dat geldt per land:

Hongarije, Slovakije, Roemenië, Tsjechië, Estland

  • Beginnend bestuurder: 0,0‰
  • Ervaren automobilisten: 0,0‰

Polen, Zweden

  • Beginnend bestuurder: 0,2‰
  • Ervaren automobilisten: 0,2‰

Litouwen

  • Beginnend bestuurder: 0,0‰
  • Ervaren automobilisten: 0,4‰

Duitsland, Italië, Kroatië, Slovenië, Cyprus

  • Beginnend bestuurder: 0,0‰
  • Ervaren automobilisten: 0,5‰

Oostenrijk, Zwitserland

  • Beginnend bestuurder: 0,1‰
  • Ervaren automobilisten: 0,5‰

Griekenland, Luxemburg, Ierland, Portugal, Letland, Frankrijk, België

  • Beginnend bestuurder: 0,2‰
  • Ervaren automobilisten: 0,5‰

Spanje

  • Beginnend bestuurder: 0,3‰
  • Ervaren automobilisten: 0,5‰

Bulgarije, Denemarken, Finland, Schotland

  • Beginnend bestuurder: 0,5‰
  • Ervaren automobilisten: 0,5‰

Groot-Brittannië (m.u.v. Schotland), Malta

  • Beginnend bestuurder: 0,8‰
  • Ervaren automobilisten: 0,8‰

3. Nul verkeersdoden in 2050

Alcohol in de auto In vergelijking met 50 jaar geleden vallen er relatief weinig verkeersdoden. De laatste jaren was er een lichte stijging in het aantal verkeersdoden en nu is het aantal verkeersdoden behoorlijk stabiel. Niet negatief, maar vooral ook niet positief. Dat aantal verkeersdoden moet omlaag. Auto’s worden steeds veiliger en de infrastructuur ook, maar met het toenemende aantal deelnemers aan het verkeer is de veiligheid helaas niet voor iedereen te garanderen.

De Raad van de Europese Unie wil nul verkeersdoden in 2050. En dat willen zij doen door een aantal veiligheidssystemen in auto’s verplicht te maken. Onder dit voorstel valt ook het verplicht maken van een alcoholslot in nieuwe auto’s. Het voorstel zelf is goedgekeurd. Nu moet er alleen nog gestemd worden door het Europese Parlement.